Video của các idol – xem cho vui thì được!

Hôm rồi nói chuyện với ông anh đang làm supporter cho một tuyển vận động viên thể hình chuyên nghiệp, xin phép không nói rõ tên và tuyển nào để tránh ảnh hưởng và mang tiếng (mặc dù blog này chẳng ai đọc). Ông có kể, lúc các vận động viên vào giai đoạn đi đồ để chuẩn bị cho giải (sử dụng steroids) thì mức testosterone của những vận động viên này có những thời điểm sử dụng tes ngoại sinh nồng độ tăng lên tới 300 nmol/l trong khi đó nếu chúng ta tìm hiểu thì bản thân nam giới bình thường sẽ duy trì mức nồng độ testosterone trong ngưỡng  9 – 38 nmol/L (270 – 1070 ng/dL). Tức là nếu có một sự so sánh nhanh thì những vận động viên sử dụng tes ngoại sinh đã có một sức mạnh phi thường hơn rất nhiều so với người bình thường, cho dù cá thể vượt trội không chơi đồ cũng nằm mơ cũng không bao giờ đạt được cái ngưỡng testosterone như các vận động viên được. Vậy lý do gì mà chúng ta đòi tập theo các vận động viên? Đây là một sự nguy hiểm cực kỳ to lớn đối với những người bình thường khi cố đu theo các video ăn tập của idol, cơ thể tự nhiên sẽ không cho phép bạn làm điều đó, nó sẽ bị rệu rã và mệt mỏi và ảnh hưởng cuộc sống của những người tập luyện bình thường và biến việc tập luyện trở thành địa ngục.

Vậy thì trong bài viết này, mình sẽ chém gió một tí dưới góc nhìn tâm lý để cho các anh em cùng nhau mở não tư duy và tiếp cận các video của các idol của mình theo một hướng khác để biến cái thứ có hại thành có lợi cho chúng ta – những người tập tự nhiên (chưa sử dụng steroids hoặc không).

Cơ chế tâm lý hành vi: Con người thích “xem trước” thứ mình mong muốn

➡️ Nguyên lý “vicarious experience”

• Não bộ thích trải nghiệm thay thế (vicarious).

• Khi xem idol tập nặng, ăn clean → não tiết dopamine như thể bản thân cũng đang làm việc đó.

• Nó tạo ảo giác hành động → thoả mãn mong muốn lý tưởng hoá bản thân → dù thực tế chưa hề lết ra phòng gym hay nấu đúng macro. Đây chính là sự khác biệt giữa người tiêu thụ content trong vô thức và người tiêu thụ content nhưng biết vận hành và áp dụng lên bản thân theo cách phù hợp.

👉 Đây là lý do clip “Full day of eating”, “What I eat in a day”, “Leg day with Chris Bumstead”… cứ auto triệu view.

Tâm lý đồng nhất (identification) + Khao khát thuộc về

• Người xem dễ gán hình ảnh idol thành phiên bản “tôi mong muốn”.

• Idol fit → xem để “mua” động lực.

• Idol thành công → xem để “hít hà” lifestyle.

• Thấy idol “cũng ăn gà luộc, gạo lứt” → bản thân cảm thấy “mình cũng có thể làm được” → tạo cảm giác thuộc về cộng đồng.

• Thậm chí còn mua chính sản phẩm idol quảng cáo (whey, pre, meal plan…).

Content dễ tiêu hoá & có tính “hướng dẫn ngầm”

• Clip “Một buổi tập vai” → dễ xem, không cần kiến thức sâu. Idol có tâm thì sẽ nói sâu về nhóm cơ tham gia, chuyển động, nhưng mà đấy là khi họ đang bulking, đang chill chứ vào giai đoạn siết thì thở thôi còn mệt nữa là đòi họ chia sẻ.

• Clip “Full day of eating” → cho người mới 1 công thức dễ copy. Nhưng bạn đang bốn vãi lèo mà ăn như thế thì chỉ có tích thêm mỡ, chưa kể khả năng đồng hoá cơ bắp của bạn là của người tự nhiên, trong khi các idol thì…

• Tâm lý muốn shortcut: “Ăn y như idol → tập y như idol → tôi sẽ giống idol”. Vậy thì phải chơi đồ như idol, mà chơi có khi chưa bằng vì lượng cơ bắp đâu có bằng, kinh nghiệm tập đâu có bằng. Khó!

• Nó đơn giản hơn việc phải tự tìm hiểu kiến thức về volume, intensity, progressive overload, macro… Giống như ra KFC gọi gà rán và nước ngọt, nhanh, gọn, rẻ, nhưng bổ hay không thì chưa biết.

👉 Thoả mãn tâm lý tiết kiệm năng lượng não.

📌 Tóm gọn vấn đề hành vi:

• ✅ Thoả mãn dopamine nhanh: Xem = cảm giác đang làm.

• ✅ Đồng nhất hoá bản thân: “Mình cũng là 1 phần thế giới fit này.”

• ✅ Shortcut & simple: Đỡ phải tự nghĩ.

📌 Vì sao ai cũng coi nhưng ít ai làm được?

Vì dopamine từ việc xem đã đủ rẻ và đủ dễ!

• Hành động thật tốn kém hơn nhiều:

  • Tốn sức.

  • Tốn thời gian.

  • Tốn khả năng chịu khó.

👉 Não chọn phần dễ hơn. Thế là clip “One day with…” cứ triệu view, còn phòng gym thì lèo tèo mấy người gồng deadlift cho đủ plan.

✅ Tóm tắt 1 câu:

Xem idol tập & ăn = tiêu thụ dopamine ảo thay vì làm việc thật.

Làm sao người bán content tận dụng tâm lý này để kiếm tiền?

💰 Họ bán ảo giác “trở thành idol”

• Khi idol làm clip Full day of eating, One day with me, Workout routine, Meal prep…
  → Họ gài link bán whey, pre-workout, vitamin, quần áo tập, app plan.

• Người xem đã đồng nhất hoá bản thân: “Mình cũng sẽ tập như Bumstead, ăn như CBum…”

• Tâm lý “shortcut” trỗi dậy → click mua thứ rẻ hơn công sức thật sự.

🎯 Họ bán “công thức dễ copy”

• Thay vì giải thích kiến thức nền tảng (volume, intensity, progressive overload…) → tốn não, khó nuốt.

• Họ bán “template”:

  • Plan 4 tuần build shoulder.

  • Plan lean bulk.

  • Shopping list macro-friendly.

• Người mua cảm giác có công cụ “tắt não”, chỉ việc làm y chang idol → rất dễ đóng tiền.

📈 Họ duy trì dopamine loop

• Content ngắn → view cao → dopamine “cắn mồi” liên tục.

• Hết clip tập → clip ăn → clip “day in my life” → vlog du lịch → vlog thi đấu.

• Não bộ nghiện vòng lặp → fan trung thành, follow mọi nền tảng → trở thành khách hàng trung thành.

🤝 Kết hợp brand & affiliate

• Rất nhiều idol thể hình sống khỏe nhờ sponsor:

  • Mỗi hũ whey bán được → chia %.

  • App plan → thu subscription.

  • Áo hoodie, belt tập, dây kháng lực → bán sản phẩm liên quan, lãi khủng.

👉 Tóm gọn:

Xem idol tập & ăn → kích dopamine → idol chốt sale → bạn trả tiền vì tưởng mình đang tiến gần giấc mơ body 6 múi.

Làm sao thoát “dopamine trap” — để xem ít, làm nhiều?

Nếu bạn không muốn chỉ làm “khán giả phòng gym”, thì phải reset cách tiếp cận:

✅ Bước 1: Xác định lý do xem

Hỏi thẳng bản thân:

• Clip này cho tôi thông tin gì có thể thực hiện ngay?

• Hay chỉ là xem cho sướng mắt?

👉 Nếu chỉ để “giải trí”, thì xem cho vui, đừng ảo tưởng nó thay thế buổi tập thật.

✅ Bước 2: Tách “xem” và “thực hành”

• Sau khi xem 1 routine, hãy biến nó thành checklist thực tế.

  • Idol tập push day 5 bài → tôi sẽ tập 3 bài trước, scale theo mức tạ của tôi.

• Xem “Full day of eating” → trích ra công thức → cân macro cho cơ địa mình, không copy mù quáng.

✅ Bước 3: Đặt rule dopamine

• Ví dụ: Xem content gym tối đa 15 phút/ngày, còn lại dùng thời gian đó để:

  • Tập.

  • Chuẩn bị đồ ăn.

  • Viết log buổi tập.

✅ Bước 4: Chọn idol “dạy nền tảng”

• Đừng chỉ xem người khoe body.

• Học những kênh phân tích nguyên lý tập luyện, kỹ thuật form, periodization, recovery.

• Ví dụ:

  • Jeff Nippard.

  • Renaissance Periodization.

  • Juggernaut.

  • Alex Bromley (nếu bạn thích powerbuilding).

✅ Bước 5: Làm – log – feedback

• Dù plan là cookies hay free → phải log số rep, mức tạ, RPE.

• Từ log → biết bản thân yếu hay khoẻ.

• Chỉnh plan → mới thoát lệ thuộc idol.

🗝️ Chìa khoá gốc

Xem cho biết — làm mới ra cơ bắp.
Nếu dopamine chỉ dừng ở ngón tay scroll → cơ bạn chỉ tập mỗi ngón tay.

Những lưu ý khi tập theo Cookies Plan cho Newbie!