Dạo này mình có ông anh mới quen, hay nói chuyện hỏi han và nhận góp ý về form. Ông anh này thì đang theo một coach mà bản thân mình rất tâm đắc, mặc dù thế, coach có thể rất giỏi nhưng tư duy và lí trí thường lại phụ thuộc vào bản thân người học.
Tại sao mình lại nói như vậy, tức là về cơ bản là mỗi team sẽ có một form tập nhất định, ví dụ có những team thì có stance bài sumo deadlift đứng siêu rộng, có những team thì ngược lại, rèn form semi sumo để bảo toàn khớp háng và đùi trong để đi xa và phù hợp cho tất cả mọi người. Tuy nhiên sẽ có những trường hợp, khách hàng hoặc học viên tham gia vào team ở giai đoạn họ đã biết chút chút, vậy thì cái chút chút ở đây đó là sự tiếp nhận thông qua xem, nhìn các video trên mạng trong một khoảng thời gian nhất định với đủ các biến thể với đủ các vận động viên. Những người biết chút chút này thường sẽ rất khó nắn vì não của họ đã hằn sâu đủ các thể loại tư thế trong cả ba bài SBD rồi, điều nguy hiểm ở đây là form nào họ cũng tập và không đi tới nơi tới chốn được kết quả gì. Vậy khi gia nhập vào team sẽ có những thời điểm họ cảm thấy nó không phù hợp hoặc chưa thấy lợi ích mà coach nói mang lại.
Nói về cái ông anh kia, coach cho một form squat, nhưng ông anh này lại thích xem mấy bạn vận động viên cử tạ squat, và khi trộn cả hai thứ ấy lại thì chúng ta có một cái form đau khổ tận cùng ở phase xuống sâu nhất. Thay vì đạt đủ depth và đạp lên, ông anh lại dí thêm cái đít cụp xuống 1 đoạn nữa rồi mới lên, bản thân ông anh cũng biết thừa nhưng đang lậm cử tạ quá nên chưa kịp sửa, và cũng sắp đánh giải amatuer tháng 9 rồi nên thôi kệ, anh cứ lên cắn huy chương đi nếu may mắn rồi về phải nghe lời coach.
Vậy thì với những trường hợp này, coach chỉ có thể đưa ra những lời khuyên và góp ý hết sức trung dung và để cho học viên tự bào bản thân trong khuôn khổ mà coach cảm thấy an toàn cho người học để họ nhận ra mình nên cải thiện điều gì thông qua suốt quá trình làm việc với coach. Việc ép những học viên này phải theo form của team ngay là rất khó vì ai cũng có cái tôi dù lớn hay nhỏ, và rõ ràng câu chuyện truyền đạt phải được đặt lên hàng đầu chứ không hẳn là kiến thức chuyên môn nữa.
Việc chúng ta đang sống ở thời buổi mạng xã hội bùng nổ như hiện nay là một sự tích cực nhưng cũng đem lại không ít những tiêu cực. Người đủ sáng suốt sẽ tìm được con đường phù hợp, nhưng những người này chiếm rất ít, thường thì sẽ là một tập hợp quá nhiều hay gọi luôn là đại chúng sẽ tích cực đi tìm và xem thật nhiều form tập, phương pháp tập, giáo án tập. Thật ra thì những người này mình sẽ gọi luôn là newbie và hầu hết chúng ta đều là newbie khi bắt đầu va vào tập luyện một môn nào đấy, sẽ phải đi theo kiểu ném đá dò đường, vì không phải ai cũng có thể thuê coach ngay từ ban đầu, và còn một yếu tố nữa là coach đấy có thật sự hiểu về chuyên môn hay không thì cũng hên xui.
Lời khuyên dành cho người mới bắt đầu:
- Hãy làm mọi thứ chuẩn theo sách giáo khoa, vì sách giáo khoa thì không phân biệt bạn già hay trẻ, nam hay nữ, đùi dài hay đùi ngắn, nhưng nó sẽ an toàn. Chả thế cái truyền thuyết đầu gối không vượt qua mũi chân trong bài squat nó vẫn luôn tồn tại, và mình vẫn phải thừa nhận rằng việc căn depth và kiểm soát gối là cực kì cần thiết đặc biệt là với những người có vấn đề về dây chằng hay chấn thương quanh vùng đầu gối.
- Học xong sách giáo khoa rồi thì bắt đầu quan tâm xem cấu trúc cơ thể mình thế nào rồi tìm những ông vận động viên top tier trong cùng hạng cân và gần giống cấu trúc cơ thể của mình để xem, kết hợp với kiến thức sườn từ sách giáo khoa để hình thành nên cái form cho riêng mình. Tại sao lại phải bám sườn sách giáo khoa? Vì đơn giản là các elite pro tập quá lâu và kinh nghiệm quá nhiều, họ hoàn toàn có thể chủ động phá form, grind để đạt được mức tạ, bạn mà làm theo với sự ngây thơ thì mai vào Việt Đức.
- Không phải pro nào cũng làm đúng! Chỉ là họ làm đủ lâu thì cơ thể nó tự thích nghi và quen với điều đó nên sẽ ít có chấn thương. Nhưng nếu bạn là tay mơ, thì cứ học chuẩn chỉ chứ đừng xem idol một cách mù quáng. Kiểu như thấy Gustav Hedlund deadlift với cái hip sâu và nhổm lên cũng về bắt chước theo là có ngày…
- Cuối cùng, như tiêu đề bài viết, sau khi đã tìm ra được form tập mà cảm thấy phù hợp và tuân thủ những thứ chuẩn sách giáo khoa để bảo toàn cơ, xương, khớp. Hãy nhất quán và bào nó tới khi nghỉ game. Nếu có tìm coach thì tìm cái ông đang có cái form giống mình để tránh bị tình trạng trái ngược quan điểm dẫn tới xung đột không đáng có và mất thời gian, mất tiền và rồi phốt nhau (xấu nhất)
